شکیبا باشید
محمود دژکام (زادهٔ ۱۲۹۶ در بابل – درگذشت حدود دههٔ ۱۳۷۰ در تهران) روزنامهنگار، نویسنده، پژوهشگر و از چهرههای فعالِ فضای فکری و مطبوعاتی ایران معاصر بود. او از سال ۱۳۱۸ ساکن تهران شد و زندگی خانوادگیاش را با ازدواج با همسری از شهر دماوند ادامه داد؛ حاصل این زندگی سه فرزند است.
در روایتهای باقیمانده از او، دژکام شخصیتی اهل مطالعه، نوشتن و پیگیری جدی مسائل فرهنگی و اجتماعی معرفی میشود؛ فردی که حضورش در مطبوعات و قلم، صرفاً یک فعالیت گذرا نبود و بخش مهمی از هویت او را شکل میداد.
محمود دژکام از دوستان خانوادگی جناب آقای اصغر لطیفی به شمار میآمد و این آشنایی، بنا بر روایت موجود، از مسیر خانواده دماوندی شکل گرفته بود. او همچنین در شمار همنشینان کافه نادری بوده و در فضای گفتوگوهای فرهنگیِ آن سالها—که معمولاً محل رفتوآمد نویسندگان و اهل قلم بود—حضور داشته است.
در کنار این پیوند خانوادگی و رفاقت، دژکام از مشتریان فروشگاه پارکر لطیفی نیز بوده و رفتوآمد او به فروشگاه، بهویژه در دهههای ۵۰ و ۶۰ گزارش شده است. علاقهمندی او به قلم، نوشتار و خودنویس جنبهای کاملاً کاربردی داشت؛ یعنی خودنویس را ابزار اصلی کار میدانست و از آن برای نوشتن مقالهها و تألیف کتابها استفاده میکرد. در میان برندها نیز پارکر را میپسندید و همین علاقه، یکی از حلقههای طبیعیِ ارتباط او با جناب آقای اصغر لطیفی و فضای «پارکر لطیفی» بود؛ فضایی که برای بسیاری از اهل نوشتن، تنها محل خرید نبود و گاهی بهانهای برای دیدار، گفتوگو و همصحبتی فرهنگی هم میشد.
محمود دژکام را میتوان از چهرههایی دانست که «قلم» برایشان هم ابزار کار بود و هم راهِ حضور در جامعه. بر اساس اسناد و روایتهای موجود، او در طول سالهای فعالیت خود، حضوری فعال و اثرگذار در محیط فکری و مطبوعاتی داشت و در حوزههای گوناگون—از سیاست و اجتماع تا ادبیات و فرهنگ—مینوشت و نظر میداد.
یکی از نکات مهم در زندگی او، تجربه بازداشت در دوره پهلوی است؛ نقل شده که چهار بار و هر بار به مدت طولانی بازداشت شده است. هرچند جزئیات سالها و علت دقیق بازداشتها در اطلاعات فعلی مشخص نیست، همین اشاره نشان میدهد فعالیتهای او در مطبوعات و عرصه عمومی، بیحاشیه و کماثر نبوده و در فضای سیاسی-اجتماعی زمانهاش بازتاب داشته است.
در کارنامه مطبوعاتی، از دژکام بهعنوان نویسندهای یاد میشود که بیش از هزار مقاله سیاسی و ادبی منتشر کرده است. همچنین او صاحب امتیاز و مدیر دفتر نشریهای با عنوان «رگبار امروز» بوده؛ هرچند درباره زمان انتشار، دوره فعالیت و نظم انتشار (هفتگی/ماهنامه) در حال حاضر اطلاعات دقیقی در دست نیست. اگر در آینده اسناد یا شمارههایی از این نشریه پیدا شود، میتواند تصویر روشنتری از نقش دژکام در فضای رسانهای آن دوره ارائه دهد.
در حوزه تألیف نیز چند عنوان از او شناخته شده است، از جمله:
کتاب «جنگ و زندگی» روایتی داستانی از وقایع جنگ جهانی دوم در ایران ارائه میدهد و بهنوعی تلاش میکند تجربههای انسانی و اجتماعی آن دوره را در قالب روایت بازخوانی کند.
کتاب «پنج مقاله» که در سال ۱۳۶۹ منتشر شده، مجموعهای از نوشتههای تأملبرانگیز او درباره فرهنگ، ادبیات و مسائل فکری است. دژکام در بخشی از این کتاب، با نگاهی تحلیلی به شعر حافظ، بر زندهبودن زبان و اندیشه حافظ و نقش آن در امیدبخشی به انسان ایرانی در روزگار سخت تأکید میکند؛ نگاهی که نشان میدهد او ادبیات را صرفاً زیباییشناسی نمیدید، بلکه آن را مرتبط با تجربه تاریخی و زیست اجتماعی مردم تحلیل میکرد.
فهرست مطالب «پنج مقاله» چنین آمده است:
پیوست: دکتر محمد مصدق
از دیگر وجوه کمتر شناختهشده فعالیت او این است که در دهه ۴۰ مدتی به نوشتن داستانهای کوتاه با نام مستعار «م-برادر» در مجلات تهران پرداخته، اما این مسیر را ادامه نداده است. با توجه به اینکه نام مجلات و فهرست داستانها در اطلاعات فعلی مشخص نیست، امید میرود در آینده با دسترسی به آرشیو مجلات یا مجموعههای شخصی، این نوشتهها شناسایی و گردآوری شوند و در قالب یک کتاب منتشر شوند تا بخش مهمی از چهره ادبی او نیز روشنتر شود.
این صفحه با هدف حفظ یاد و نام محمود دژکام و ثبت آنچه تاکنون از زندگی، آثار و فعالیتهای فکری و فرهنگی او باقی مانده ایجاد شده است. بدیهی است با دستیابی به اسناد، نوشتهها یا خاطرات بیشتر، این روایت میتواند کاملتر شده و تصویری دقیقتر از جایگاه او در تاریخ فکری و مطبوعاتی معاصر ایران ارائه دهد.
گروه پارکر لطیفی ارائهدهنده مجموعهای بینظیر از نوشتافزارهای لوکس و قلمهای کلکسیونی از برترین برندهای جهان است. ما با ارائه خدماتی چون مشاوره تخصصی خرید، حکاکی رایگان، کادوپیچ نفیس و ضمانت صددرصدی اصالت کالا، در کنار شما هستیم. پارکر لطیفی علاوه بر امکان خرید آنلاین و ارسال به سراسر ایران، پذیرای شما در فروشگاه حضوری خود (تهران، خیابان جمهوری، نادری) است. همچنین به عنوان مرکز تخصصی تعمیرات قلم، خدماتی نظیر سرویس دورهای، تعویض نوک، پولیش و بازسازی خودنویس و رواننویس را با استانداردهای بالا ارائه میدهیم.
| شماره تماس: 02166702832 (10 خط) |
| آدرس : خیابان جمهوری، خیابان بابی ساندز، پلاک 2 و 4 ، پارکر لطیفی |
| ساعت کار فروشگاه: 09:00 صبح لغایت 14:00 |
