هشدار درباره رواج نثر اجق وجق!

مهدی غبرایی می‌گوید: اگر درست‌نویسی را رعایت نکنیم در درازمدت نثر اجق وجق جایگزین نثر روان فارسی خواهد شد.

این مترجم در گفت‌وگو با ایسنا با بیان این‌که درست‌نویسی در رسانه‌ها کمتر رعایت می‌شود اظهار کرد: طی سال‌های اخیر رادیو و تلویزیون بخصوص تلویزیون، جمله‌هایی را  که از نظر دستوری اشتباه است رواج داده‌اند و این اشتباه‌ها در جامعه جا افتاده است.

او درباره این‌که تغییرات زبانی مقتضی تغییر زمان است با بیان این‌که این مسئله را به هیچ وجه نمی‌پذیرد متذکر شد: این بحث بین ادیب و زبان‌شناس است. زبان‌شناسان  می‌گویند ترکیبات، تشبیهات، کلمات و عبارات جدید اگر در زبان به کار رود و مورد پذیرش مردم باشد باید آن‌ها را پذیرفت؛ مثلا اصطلاحی مانند «دوش گرفتن». این اصطلاحات مانعی ندارد، یا اصطلاحاتی که نسل جدید به کار می‌برد مانند «خفن» و امثالهم زمانی که مورد پذیرش عامه مردم باشد باید آن‌ها را قبول کنیم، این‌ها به زبان غنا می‌بخشند و بحث غلط‌نویسی جداست. یا به طور مثال در ساخت فارسی  داریم  «زمین خوردن»  این «خوردن» به معنای عمل بلع غذا از راه دهان نیست اما ساخت زبان این ‌را می‌گوید زمین خوردن. ما نمی‌توانیم سلیقه‌ای عمل کنیم و بگوییم «زمین رفتن». این مضحک و  خنده‌دار می‌شود.

این مترجم افزود: زبان تابع سلیقه فردی و شخصی نیست. زبان  هنجارهایی دارد که باید این هنجارها رعایت شود؛ این  هنجارها مطابق دستور زبان است. آخرین کسی که دستور زبان مدون دارد استاد خانلری است که عموم اهل قلم آن را می‌پسندند و ممکن  است کسانی ایرادهای کوچک به آن وارد کنند. بحث لغات و اصطلاحات جدید و تازه چیزی نیست که شخصا چندان مخالفتی با آن‌ها داشته باشم یا خیلی‌های دیگر داشته باشند؛ بحث بر سر نحو زبانی است.
 
او درباره عملکرد فرهنگستان زبان و ادب فارسی در زمینه درست‌نویسی گفت: فرهنگستان در برخی موارد عملکرد درستی دارد؛ آن‌جایی که مورد قبول عامه مردم است. فرهنگستان قدیم برخی لغات و اصطلاحات را پیشنهاد داده که با پذیرش عامه مردم روبه‌رو شده و  این واژه‌ها جا می‌افتد مانند خودکار یا خودنویس و... .  این‌ها جا افتاده و به درستی استفاده می‌شود. اما مثلا فرهنگستان به جای «هلیکوپتر» واژه «چرخ‌بال» را  پیشنهاد داده است که من نپسندیدم و عموم مردم هم که با آن‌ها برخورد می‌کنم همچنان از «هلیکوپتر» استفاده می‌کنند.