علی دهباشی؛ روزنامه‌نگار، ادب‌پژوه و چهره اثرگذار فرهنگ معاصر ایران

علی‌اکبر جعفر دهباشی که بیشتر با نام علی دهباشی شناخته می‌شود، متولد ۱ فروردین ۱۳۳۷ در قزوین، روزنامه‌نگار، ادب‌پژوه، نویسنده و سردبیر شناخته‌شده مجلات بخارا و سمرقند است. او از چهره‌های مهم فرهنگی ایران به شمار می‌آید که سال‌ها در معرفی آثار، اندیشه‌ها و زندگی بزرگان فرهنگ، ادب و هنر ایران و جهان نقش فعالی داشته است. نام علی دهباشی برای بسیاری از علاقه‌مندان حوزه فرهنگ و ادبیات، با مجله بخارا، شب‌های بخارا و کوشش مستمر برای زنده نگه داشتن گفت‌وگوهای فرهنگی گره خورده است.

ارتباط و دوستی علی دهباشی با آقای اصغر لطیفی

علی دهباشی از دوستان نزدیک جناب اصغر لطیفی و از همراهان همیشگی گروه پارکر لطیفی به شمار می‌رود. این ارتباط، تنها یک آشنایی ساده یا رابطه‌ای گذرا نبوده، بلکه بر پایه اشتراکات فرهنگی، علاقه به قلم، کتاب و جهان نوشتن شکل گرفته است. حضور نام او در کنار مجموعه لطیفی، برای مخاطبانی که با دنیای فرهنگ و نوشت‌افزار فاخر آشنا هستند، کاملاً معنادار است؛ چراکه علی دهباشی از جمله شخصیت‌هایی است که قلم برای او فقط یک ابزار نیست، بلکه بخشی از هویت حرفه‌ای و فکری اوست.

علاقه علی دهباشی به قلم و آقای اصغر لطیفی

اگر بخواهیم یکی از طبیعی‌ترین و مهم‌ترین دلایل ارتباط استاد علی دهباشی با آقای اصغر لطیفی را توضیح دهیم، باید به علاقه عمیق او به قلم، نوشتن، کتاب و فضای فرهنگی مکتوب اشاره کنیم. دهباشی سال‌هاست که با مجله، کتاب، نشر، ویرایش، روزنامه‌نگاری و گفت‌وگوهای فرهنگی سروکار دارد. در چنین مسیری، قلم فقط یک ابزار روزمره نیست؛ بلکه بخشی از زیست حرفه‌ای و حتی شخصیت فرد محسوب می‌شود.

همین دلبستگی جدی به نوشتن و فرهنگ مکتوب، زمینه‌ای طبیعی برای نزدیکی او با آقای اصغر لطیفی فراهم کرده است. وقتی فردی بخش مهمی از زندگی خود را وقف ادبیات، نشر و فرهنگ می‌کند، علاقه او به قلم و نوشت‌افزار باکیفیت نیز کاملاً قابل درک است. از این منظر، ارتباط علی دهباشی با اصغر لطیفی را می‌توان پیوندی میان فرهنگ نوشتن و جهان قلم دانست؛ ارتباطی که هم جنبه دوستانه دارد و هم ریشه در یک سلیقه و دغدغه مشترک فرهنگی.

آغاز فعالیت‌های فرهنگی و علاقه‌مندی به چاپ و نشر

علی دهباشی از سال‌های نوجوانی وارد فضای فرهنگ، چاپ و نشر شد. او همزمان با تحصیل و از سال آخر دبستان، کار در چاپخانه را آغاز کرد و به‌عنوان مصحح نمونه‌های چاپی در چاپخانه مسعود سعد برای چندین انتشاراتی فعالیت داشت. این تجربه زودهنگام، او را از همان سال‌ها با فضای کتاب، چاپ، ویرایش و متون فرهنگی آشنا کرد.

او در همان دوران با بسیاری از استادان و چهره‌های شناخته‌شده فرهنگ و ادب معاصر همکاری داشت و به‌تدریج با مبانی فرهنگ، تاریخ و ادبیات ایران آشنا شد. همین تجربه‌های اولیه را می‌توان از مهم‌ترین پایه‌های شکل‌گیری شخصیت فرهنگی و حرفه‌ای او دانست.

فعالیت در نوجوانی و ورود به روزنامه‌نگاری

دهباشی در دوران نوجوانی از اعضای فعال کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بود و چندین روزنامه دیواری تنظیم و اجرا کرد که ماه‌ها مورد توجه و مطالعه علاقه‌مندان قرار گرفت. این تجربه‌ها، نشانه‌ای روشن از علاقه زودهنگام او به رسانه، محتوا و کار فرهنگی بود.

فعالیت روزنامه‌نگاری علی دهباشی با همکاری در نشریه جنبش آغاز شد؛ نشریه‌ای که مدتی پیش از انقلاب اسلامی، به‌صورت زیراکسی و مخفی توسط علی‌اصغر حاج سید جوادی منتشر می‌شد. این همکاری پس از پیروزی انقلاب نیز ادامه پیدا کرد. پس از آن، او با انتشارات رواق به سرپرستی شمس آل‌احمد همکاری داشت؛ مجموعه‌ای که ناشر آثار جلال آل‌احمد بود.

همکاری با نشریات ادبی و فرهنگی

علی دهباشی در سال‌های بعد با نشریات گوناگون ادبی، فرهنگی و هنری همکاری مستمر داشت. از جمله این نشریات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آرش
• برج
• چراغ
• دنیای سخن
• آدینه
• دفتر هنر

این همکاری‌ها نشان می‌دهد که او در فضای مطبوعات فرهنگی ایران، حضوری گسترده و اثرگذار داشته و در شکل‌گیری و استمرار گفت‌وگوهای فرهنگی نقش مهمی ایفا کرده است.

سردبیری ماهنامه کلک و مجله بخارا

یکی از مهم‌ترین بخش‌های کارنامه علی دهباشی، سردبیری نشریات معتبر فرهنگی است. او از سال ۱۳۶۹ به مدت هفت سال سردبیر ماهنامه کلک بود. مجله کلک یکی از نشریات مهم در حوزه فرهنگ، ادبیات و ایران‌شناسی به شمار می‌رود و سال‌ها مرجع استادان دانشگاه، پژوهشگران و ایران‌شناسان بوده است. بسیاری از چهره‌های برجسته فرهنگ و ادب ایران با این مجله همکاری داشته‌اند.

پس از آن، از شهریور ۱۳۷۷ به بعد، سردبیری مجله بخارا را بر عهده گرفت؛ نشریه‌ای که به یکی از مهم‌ترین مجلات فرهنگی و ادبی ایران تبدیل شد. بخارا طی سال‌های فعالیت خود، با انتشار مقاله‌ها، گفت‌وگوها و ویژه‌نامه‌های متعدد درباره نویسندگان، متفکران و هنرمندان ایرانی و جهانی، جایگاه ویژه‌ای در فضای فرهنگی ایران پیدا کرده است.

شب‌های بخارا و نقش علی دهباشی در زنده نگه داشتن گفت‌وگوهای فرهنگی

یکی از مهم‌ترین ابتکارهای فرهنگی علی دهباشی، برگزاری مجموعه برنامه‌های شب‌های بخارا بود. این نشست‌ها با هدف تجلیل از بزرگان فرهنگ، ادب و هنر برگزار می‌شد و به محلی برای گفت‌وگو، یادآوری و ثبت میراث فرهنگی معاصر تبدیل شده بود. این برنامه‌ها تا شصت و پنجمین شب ادامه یافت و پس از آن، چند ماه بعد با عنوان «عصر پنجشنبه‌ها در بخارا» پی گرفته شد.

این نشست‌ها با حضور نویسندگان، شاعران، پژوهشگران و هنرمندان نامدار برگزار می‌شد و تا زمانی که دفتر بخارا فعال بود، ادامه داشت. شب‌های بخارا را می‌توان یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی مستقل در سال‌های معاصر ایران دانست و علی دهباشی در شکل‌گیری و استمرار آن نقشی محوری داشت.

فعالیت در حوزه انتشار کتاب و ویرایش

علی دهباشی در کنار روزنامه‌نگاری و سردبیری، در حوزه انتشار کتاب نیز فعال بوده است. او مدیریت انتشارات شهاب را بر عهده داشته و بیش از ۴۵ عنوان کتاب در زمینه فرهنگ و ادب فارسی و جهان منتشر کرده است. این فعالیت‌ها نشان می‌دهد که نقش او تنها به مطبوعات محدود نمی‌شود و در حوزه کتاب و نشر نیز حضوری جدی و مؤثر دارد.

علاوه بر این، او به مدت سه سال ویراستار فصلنامه فرهنگستان علوم بوده و به‌عنوان ویراستار منتخب هیأت امنای چاپ آثار محمدعلی جمال‌زاده نیز فعالیت کرده است. چنین مسئولیت‌هایی جایگاه تخصصی او را در فضای ویرایش و نشر بیش از پیش روشن می‌کند.

دیگر فعالیت‌های مطبوعاتی و فرهنگی

علی دهباشی همچنین با مجله نقد و بررسی کتاب تهران همکاری داشته است. او از فروردین ۱۳۸۲ تا مهر ۱۳۸۴ نیز سردبیر فصلنامه سمرقند بود و طی این دوره، ده شماره از این مجله را منتشر کرد. افزون بر این، در کنار بخارا، سردبیری فصلنامه سیمیا را نیز بر عهده داشته است.

مجموعه این فعالیت‌ها نشان می‌دهد که علی دهباشی از معدود چهره‌هایی است که طی چند دهه، در سطوح مختلف مطبوعات، کتاب، ویرایش، ایران‌شناسی و برنامه‌های فرهنگی حضوری مداوم و اثرگذار داشته است.

تجلیل از آقای لطیفی پدر قلم ایران

لحظاتی از این مجلس به تقدیر استاد علی اصغر لطیفی و محمد منصورنژاد اختصاص یافت. در این مراسم کمال گلستانی (رئیس بازرگانی گلستانی) و محسن قمصری از کتابخانۀ ملی و مجتبی کرمی (بنیانگذار گالری هنر بین الملل) حضور داشتند. تقدیم قلم خیام از طرف بازرگانی گلستانی به اصغر لطیفی، و اهدای لوح خیام با ترجمۀ فیتز جرالد توسط کتابخانۀ ملی از هدایای این بخش بود.

علی دهباشی ضمن تقدیر از اصغر لطیفی از خاطرۀ نخستین دیدارش با ایشان چنین گفت:

“دو رابطه با جناب آقای اصغر لطیفی دارم: یکی رابطۀ شخصی من و دیگری آن چیزی است که در عرصۀ قلم و نویسندگی است. کم تر کسی در ایران هست که اهل نوشتن باشد اما با آقای لطیفی آَشنا نبوده و ایشان قلم به دستش نداده باشد.

به یاد دارم در کلاس پنجم دبستان علاقۀ خاصی به خودنویس داشتم و دستان جوهری دایی ام  برایم لذت بخش بود. پدرم مرا به مغازۀ جناب آقای لطیفی بردند تا برایم خودنویس بخرند اما ایشان گفتند که این پسر هنوز  بچه است و داشتن قلم برایش زود است. من کف مغازه که آن زمان در پشت سفارت انگلیس بود (خیابان جمهوری - خیابان نادری)، زار زدم تا ایشان دلشان سوخت و یک قلم خودنویس سناتور به من لطف کردند که هنوز از گذر حوادث پرفراز و نشیب زندگی ام دوام آورده و مانده است.”

وی افزود:

“ایشان برای بسیاری از نویسندگان مشهور، شاعران و پژوهشگران خانۀ قلم پارکر لطیفی را درست کرده اند. یک پناهگاهی که بسیاری از ماها اگر هفته ای یکبار به آنجا نرویم، کمبودی احساس می کنیم. دفترچه ای هم دارند که یادگار نویس بسیاری از نویسندگان و شاعران است؛ بسیاری از جمله مهندس میرمیران که این بنا حاصل یادگار و خاطرۀ اوست (تالار قلم) تا روزهای آخر زندگی با ویلچر پیش ایشان می آمدند و چون پلیکان باز بودند از تازه های این مارک می پرسیدند.”

جمع‌بندی

علی دهباشی را می‌توان یکی از مهم‌ترین چهره‌های فرهنگی معاصر ایران دانست؛ شخصیتی که در روزنامه‌نگاری، پژوهش ادبی، نشر، ویرایش و برگزاری رویدادهای فرهنگی نقشی ماندگار داشته است. ارتباط او با اصغر لطیفی نیز در همین بستر معنا پیدا می‌کند؛ بستری که در آن قلم، کتاب، نوشتن و فرهنگ عناصر اصلی پیوند هستند. دوستی او با اصغر لطیفی و همراهی با گروه پارکر لطیفی، تصویری روشن از این اشتراک عمیق فرهنگی ارائه می‌دهد.

فهرست چاپ کرده‌ ها‌ ( تا زمان ثبت این مقاله )

کتاب‌های متعددی در قالب یادنامه، مجموعهٔ مقالات، و تجدید چاپ کتب نایاب، به کوشش علی دهباشی منتشر شده است ازجمله:
‌سفرنامه مظفرالدین‌شاه به فرنگ، به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، از انتشارات کتاب فرزان، تهران، ۱۳۶۱.
یادداشت‌های دکتر قاسم غنی (جلد اول: زندگی من) با مقدمه علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات آبان، تهران، ۱۳۶۱.
‌ سرکوبگر جنگل (خاطرات ژنرال ماژور ـ دنسترویل)، ترجمه حسین انصاری، با مقدمه علی دهباشی، چاپ دوم، از انتشارات فرزان، تهران، ۱۳۶۲،
آثار العجم، محمدنصیر حسینی (فرصت‌الدوله شیرازی)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات یساولی، تهران، ۱۳۶۲.
سفرنامه برادران شرلی، ترجمه آوانس، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۶۲. چاپ دوم، ۱۳۷۸، انتشارات به‌دید. چاپ سوم، انتشارات نگاه ۱۳۸۷.
سفرنامه شاردن (بخش اصفهان)، ترجمه حسین عریضی، با مقدمه علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۶۲
سفرنامه حاج سیاح به فرنگ، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ناشر، تهران، ۱۳۶۳. چاپ دوم، ۱۳۷۸، انتشارات سخن و شهاب ثاقب. چاپ سوم، ۱۳۷۹، انتشارت سخن و شهاب ثاقب.
یادنامه جلال آل‌احمد (جلد اول)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات پاسارگاد، تهران، ۱۳۶۴. چاپ دوم، انتشارات به‌دید، ۱۳۷۸.
نامه‌های جلال آل‌احمد (جلد اول)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات پیک، تهران، ۱۳۶۴. چاپ دوم، ۱۳۶۵، انتشارات بزرگمهر. چاپ سوم، ۱۳۷۹، انتشارت به‌دید. چاپ چهارم، نشر افست گرافیک، ۱۳۸۷.
‌ نامه‌های کمال‌الملک، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات بزرگمهر، تهران، ۱۳۶۶. چاپ دوم، انتشارات به‌نگار، تهران، ۱۳۶۸.
یادنامه کمال‌الملک، به‌کوشش داراب بهنام شباهنگ و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات چکامه، تهران، ۱۳۶۴. چاپ دوم، انتشارات به‌دید، تهران، ۱۳۷۹.
‌ کتاب به‌نگار، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات به‌نگار، تهران، ۱۳۶۸.
‌ حماسه فتحنامه نایبی، سروده: منتخب‌السادات یغمائی، با مقدمه و تصحیح ملک‌المورخین سپهر، با اهتمام و توضیحات علی دهباشی. انتشارات اسپرک، تهران، ۱۳۶۸.
طغیان نایبیان در جریان انقلاب مشروطیت ایران، نوشته محمدرضا خسروی، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات به‌نگار، تهران، ۱۳۶۸.
خاطرات سیاسی ایرج اسکندری، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات علمی، تهران، ۱۳۶۸. چاپ دوم، انتشارات علمی، ۱۳۶۸. چاپ سوم، انتشارت علمی، ۱۳۷۹.
برگزیده اشعار پروین اعتصامی، به انتخاب و مقدمه علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۶۹.
یادنامه پروین اعتصامی، گردآورده علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات دنیای مادر، تهران، ۱۳۷۰.
فردوسی و شاهنامه، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات مدبر، تهران، ۱۳۷۰.
گُل رنج‌های کهن، نوشته دکتر جلال خالقی مطلق، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر مرکز، تهران، ۱۳۷۲. چاپ دوم، نشر ثالث، ۱۳۸۸
یادگارنامه استاد دکتر عبدالحسین زرین‌کوب، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران، ۱۳۷۶.
‌ یادنامه ابوالحسن صبا، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ویدا، تهران، ۱۳۷۶.
در تاریکی هزاره‌ها، ایرج اسکندری، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۷۷. چاپ دوم، تهران، ۱۳۸۰. چاپ سوم، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۵.
یاد سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۷۷.
رباعیات حکیم عمر خیام، با مقدمه علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات هنرسرای هنر گویا، تهران، ۱۳۷۷. چاپ دوم، انتشارات هنرسرای گویا، پاییز ۱۳۸۱.
یادنامه سهراب شهید ثالث، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸.
یادنامه علامه محمد قزوینی، به‌کوشش علی دهباشی، (با مقدمه دکتر عبدالحسین زرین‌کوب)، چاپ اول، انتشارات کتاب و فرهنگ، تهران، ۱۳۷۸.
خاطرات اردشیر آوانسیان، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸. چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹.
‌ آئینه عبرت (خاطرات دکترنصرالله سیف‌پور فاطمی)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸.
برگزیده آثار سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸.
به‌نرمی باران (جشن‌نامه فریدون مشیری)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸. چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹.
خاطرات پرنس ارفع، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸. چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹.
قصه‌نویسی، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸.
خاطرات سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش ایرج افشار و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸.
تلخ و شیرین، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹.
اندک آشنایی با حافظ، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹.
یکی بود و یک نبود، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹.
قصه ما به‌سر رسید، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹.
قلتشن دیوان، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹.
تاریخ روابط روس و ایران، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴.
کشکول جمالی، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴.
هزار بیشه، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ دوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴.
گنج شایگان، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ سوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴.
خرنامه، (منطق‌الحمار) محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات کتاب پنجره، تهران، پاییز ۱۳۷۹. چاپ دوم، انتشارات کتاب پنجره، اسفند ۱۳۷۹. چاپ سوم، انتشارات کتاب پنجره، تیرماه ۱۳۸۱. چاپ چهارم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۲. چاپ پنجم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۳. چاپ ششم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۷
کارنامه زرین (یادنامه دکتر عبدالحسین زرین‌کوب)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹.
خاطرات سیاسی دکتر فریدون کشاورز، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر آبی، تهران، ۱۳۷۹.
گفتگوها (مجموعه مصاحبه‌ها با شخصیت فرهنگی، هنری و ایران‌شناسان)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات صدای معاصر، تهران، ۱۳۷۹.
آسمان و ریسمان، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹.
یاد صادق چوبک، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۰.
زندگی سیاسی و اجتماعی مظفر فیروز، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۸۰.
کهنه و نو، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰.
قصه‌های کوتاه برای بچه‌های ریش‌دار، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰.
یادهایی از گذشته (خاطرات دکتر غلامحسین فروتن)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰.
هفت کشور، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰.
یاد صادق هدایت، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۰.
در راه بازگشت (یادنامه دکتر عبدالحسین زرین‌کوب)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر به‌دید، تهران، ۱۳۸۰.
یادنامه سیدابوالقاسم انجوی شیرازی، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۱.
خانه دایی یوسف (خاطرات اتابک فتح‌الله‌زاده)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات قطره، تهران، ۱۳۸۱.
سر و ته یک کرباس، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۱.
سخن‌های دیرینه (مجموعه مقالات دکتر جلال خالقی مطلق)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر افکار، تهران، ۱۳۸۲. چاپ دوم، نشر افکار، ۱۳۸۶. چاپ سوم، نشر افکار، ۱۳۸۸.
یاد مادر در سروده‌های شاعران، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات بهار سبز، تهران، ۱۳۸۲.
قنبرعلی، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۲.
تحفه‌های آن جهانی (سیری در زندگی و آثار مولانا)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۲. چاپ دوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴.
تاریخ شفاهی نشر ایران، به‌کوشش عبدالحسین آذرنگ و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۸۲.
تاریخ شفاهی مطبوعات ایران، به‌کوشش سیرفرید قاسمی و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۸۲.
زنی با دامنی از شعر (جشن‌نامه سیمین بهبهانی)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۲.
اصفهان (آلبوم عکس هفت عکاس از اصفهان)، نویسنده متن: علی دهباشی، قطع رحلی، انتشارات گویا، تهران، ۱۳۸۳.
می ومینا (سیری دز زندگی و آثار حکیم عمر خیام)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات گویا، تهران، ۱۳۸۳.
بر ساحل جزیره سرگردانی (جشن‌نامه دکتر سیمین دانشور)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۳.
یادنامه دکتر مهدی سمسار، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۳.
کتابفروشی (یادنمای بابک افشار)، به خواستاری ایرج افشار (با همکاری عبدالحسین آذرنگ، علی دهباشی، سیدفرید قاسمی و نادر مطلبی کاشانی)، انتشارات شهاب ثاقب، تهران، ۱۳۸۳.
نقد و بررسی گلی ترقی، به‌کوشش علی دهباشی و مهدی کریمی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۳.
یاد بزرگ علوی، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۴.
شناختنامه تقی مدرسی، به‌کوشش علی دهباشی و مهدی کریمی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۴.
یاد یار مهربان (سیری در زندگی و سروده‌های رودکی)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر صدای معاصر، تهران، ۱۳۸۵.
یزد (آلبوم عکسهای سعید محمودی از ناوه) نویسنده متن: علی دهباشی، قطع رحلی، انتشارات گویا، تهران ۱۳۸۶.
سیری در زندگی و آثار ایرج میرزا، به کوشش عل دهباشی، چاپ اول، نشر اختران، تهران ۱۳۸۷.
زندگی و اندیشه زرتشت (سیری در زندگی و آموزه‌های زرتشت) به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر افکار، تهران، ۱۳۸۷.
شاخه‌های شوق در ۲ جلد (یادگارنامه بهاء الدین خرمشاهی) به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر قطره، تهران ۱۳۸۷.
شناختنامه ویرجینیا وولف، به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران ۱۳۸۸.
نوروزنامه (نوروز، آئین‌ها و جشن‌ها) به کوشش علی دهباشی چاپ اول، انتشارات افکار، تهران ۱۳۸۸
شناختنامه تاگور به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر نیک، ۱۳۸۸
شناختنامه ایتالوکالوینو به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر کتاب خورشید، ۱۳۸۹
شناختنامه آنا آخماتووا به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر نیک، ۱۳۸۹

او همچنین آثار متعددی را در نوبت چاپ دارد.